Schrijftip 39

Hoe je passieve zinnen slim gebruikt (en wat dit met inbrekers te maken heeft)

Actieve zinnen lezen prettiger en maken je tekst duidelijker dan passieve zinnen. Dat vindt, nou ja, iedereen, lees bijvoorbeeld  hier en hier en hier.
Een actieve zin is: ‘We moeten iets doen’. Lekker concreet. Klinkt dichtbij.
Een passieve zin is: ‘Er moet iets gedaan worden.’ Maar door wie? denk je als lezer. Klinkt afstandelijk.

Toch mag je af en toe best een passieve zin gebruiken. Soms leest het namelijk juist superraar als een zin actief is. Kijk maar.

Inbrekers hebben ingebroken
‘Er is ingebroken.’ Probeer hier maar eens een actieve zin van te maken. ‘Inbrekers hebben ingebroken.’ Ja, duh. Of: ‘Mensen, tenminste, we denken dat het mensen waren, hebben ingebroken.’ Weet je echt niet wie het gedaan heeft? Gebruik dan lekker een passieve zin.

Afstand houden
Wil je juist afstand houden in je zin? Dan werkt een passieve zin perfect.
‘Er wordt veel gehuild in dit huis.’
Au.

Dit is officieel
Vraag: ‘Heb je geen last van het vliegveld zo dichtbij?’
Antwoord: ‘Nee, want er wordt niet meer gevlogen na tien uur ’s avonds.’
De actieve variant van dit antwoord zou zijn: ‘Nee, want ze vliegen niet meer na tienen.’ Maar dat klinkt een stuk vrijblijvender dan de passieve zin. Alsof die vliegtuigen soms toch om half elf nog opstijgen.
Dus: wil je benadrukken dat het om beleid, om een officiële regel gaat? Gebruik dan vooral – af en toe – een passieve zin.

Dit kan natuurlijk ook 
‘Zo,’ zei een vriendin die onze woonkamer binnen stapte. ‘Nou, hier wordt in elk geval geleefd.’
‘Oké,’ zei ik. ‘Je wordt bedankt.’

Schrijftip 39: passieve zinnen werken soms prima 🙂

 

Hier een blog over mijn kapper (‘Nu is je haar helemaal kapot en dood’) en hier over de ober (‘Als je iets zachts voelt, dan ben ik dat.’) En zo schrijf je een zonsopgangtekst (van toen ik nog tegen passieve zinnen was).
Nieuwsgierig naar de rest van de nieuwsbrief waar deze schrijftip in staat? Hier lees je ’m.

 

Foto © Peter de Krom, vanaf 1 februari is er een tentoonstelling van zijn werk in de Kunsthal.


Geef een reactie